Av.Fikret İLKİZ 

2.2- ALT KOMİSYON RAPORUNDA SİYASİ PARTİLERİN ÇEKİNCE VE GÖRÜŞLERİ 

Milliyetçi Hareket Partisi Alt Komisyon çalışmaları sırasında; Madde 2 (Cumhuriyetin Nitelikleri), Madde 13 (Temel hak ve hürriyetlerin sınırlandırılması), Madde 14 (Temel hak ve hürriyetlerin kötüye kullanılmaması), Madde 17 (Kişinin dokunulmazlığı, maddi ve manevi varlığı), Madde 19 (Kişi hürriyeti ve güvenliği), Madde 26 (Düşünceyi açıklama ve yayma hürriyeti) ve Madde 28 ( Basın hürriyeti) hakkındaki değişikliklere "çekince" koymuştur. MHP bu maddelerin Uzlaşma Komisyonunda ayrıntılı olarak tartışılmasını talep etmiştir. Ayrıca TBMM'nin görev ve yetkilerinin düzenlendiği bölümde yer alan  Meclis yetkilerinin genel olarak açıklandığı 87 inci madde değişikliğinin  14 üncü maddede yer alan değişikliğe bağlı olarak değerlendirilmesi gerektiği görüşündedir.

Milliyetçi Hareket Partisi ve Demokratik Sol Parti, Anayasanın 30 uncu maddesinde düzenlenmiş olan "Basın araçlarının korunması" hakkındaki değişiklik bakımından maddenin aynen korunması düşüncesindedir.

Fazilet Partisinin Yasama Dokunulmazlığını düzenleyen 83 üncü maddeye çekincesi vardır.  Ayrıca "Mahkemelerin Bağımsızlığı"  138. Maddenin  yeniden düzenlenmesi Fazilet Partisi tarafından önerilmiştir.

Fazilet Partisi ile Doğruyol Partisi; Alt Komisyonda YÖK kurumları ile ilgili Maddelerin yürürlükten kaldırılmalarını istemiştir. her iki parti bu konunun Anayasa sorunu olmadığından yasayla düzenlenmesi gerektiğini ve Anayasanın  "Eğitim ve öğrenim hakkı ve görevi" başlıklı 42.maddesinde yeterli sınırlama bulunduğunu ileri sürmüşlerdir.  

Doğru Yol Partisi Cumhurbaşkanının niteliği ve tarafsızlığını ve seçimini düzenleyen Anayasa maddelerinin tartışılması sırasında Cumhurbaşkanının seçimi ile ilgili olarak ikinci defa seçilme imkanının getirilmesine karşı çıkmıştır. 

Anavatan Partisi ise ; Anayasanın 100 üncü maddesinde düzenlenen "Meclis Soruşturması"nı sırasında verilecek Komisyon raporuna "itiraz" olanağı getirilmesi ve bu itirazın Yargıtay Ceza Daireleri Başkanları Kurulunda bir mütalaa ile sonuçlandırılması ve TBMM'nin bu raporla birlikte itirazın sonucunu incelemesi şeklinde bir teklif sunmuştur. Bu öneri yasama-yargı dengesinin bozulacağı kaygısı ile kabul görmemiştir. Bu konuda Anavatan Partisi tarafından hazırlanan teklifin Alt Komisyon tarafından oluşturulan metinle birlikte Uzlaşma Komisyonuna sunulması kararlaştırılmıştır.

III- PARTİLER ARASI UZLAŞMA KOMİSYONU VE 37 MADDE ÖNERİSİ

Partiler Arası Uzlaşma Komisyonunda yapılan tartışmalar sonucunda 37 madde konusunda anlaşma sağlanmış ve "Partiler Arası Uzlaşma Komisyonunun Kabul Ettiği Metin" 14 haziran 2001 tarihinde kamuoyuna açıklandı. " Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının Bazı Maddelerinin Değiştirilmesi Hakkında Kanun Teklifi" başlığıyla Nejat Arseven (Partiler arası Uzlaşma komisyonu Başkanı) Tayfun İçli, Ali Günay, İsmail Köse, Mehmet Nacar, Mustafa Kamalak, Mehmet Ali Şahin, Turhan Tayan, Bülent Akarcalı, Ahmet İyimaya, Ali Naci Tuncer  tarafından imzalanarak " Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının Bazı Maddelerinin Değiştirilmesi Hakkında Kanun teklifimiz, gerekçesiyle birlikte ilişikte sunulmuştur. 
Gereğini saygıyla arz ederiz" denilerek TBMM Başkanlığına verildiği metinde yazılıdır.

3.1- ANAYASADA DEĞİŞTİRİLMESİ İÇİN PARTİLERİN UZLAŞTIĞI 37 MADDE

Partiler arası Uzlaşma Komisyonu Anayasanın 37 maddesinde "Anayasa Değişikliğine"  karar vermiştir. Bu karara göre : 

ANAYASANIN BAŞLANGIÇ bölümü ile ilgili olarak beşinci fıkrasının başında geçen "Hiçbir düşünce ve mülahazanın" ibaresi "Hiçbir eylemin" şeklinde değiştirilmiştir. 

ANAYASA / İKİNCİ KISIM / Temel Haklar Ve Ödevler

BİRİNCİ BÖLÜM / "Genel hükümler"   hakkında 2 maddesinde değişiklik önerilmiştir.  
Madde 13 ( Temel hak ve hürriyetlerin sınırlandırılması), 
Madde 14 (Temel hak ve hürriyetlerin kötüye kullanılmaması) 

İKİNCİ BÖLÜM / "Kişinin Hakları Ve Ödevleri" hakkında 13 maddesinde değişiklik önerilmiştir.
Madde 19 (Kişi hürriyeti ve güvenliği), 
Madde 20 (Özel Hayatın gizliliği), 
Madde 21 (Konut Dokunulmazlığı), 
Madde 22 (Haberleşme Hürriyeti) tamamen, 
Madde 23 (Yerleşme ve seyahat hürriyeti), 
Madde 26 (Düşünceyi açıklama ve yayma hürriyeti), 
Madde 28 (Basın Hürriyeti), 
Madde 31 (Kamu tüzel kişilerinin elindeki basın dışı kitle haberleşme araçlarından yararlanma hakkı), 
Madde 33 (Dernek kurma hürriyeti) , 
Madde 34 (Toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenleme hakkı) tamamen,  
Madde 36 (Hak arama hürriyeti), 
Madde 38 (Suç ve cezalara ilişkin esaslar), 
Madde 40 (Temel hak ve hürriyetlerin korunması), 

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM / "Sosyal ve Ekonomik Haklar ve Ödevler"  6 maddesinde değişiklik önerilmiştir.  
Madde 41 (Ailenin korunması) 
Madde 46 (Kamulaştırma) tamamen,
Madde 49 (Çalışma hakkı ve ödevi) tamamen,  
Madde 51 (Sendika kurma hakkı) 
Madde 55 (Ücrette adalet dağıtımı)
Madde 65 (Sosyal ve Ekonomik hakların sınırı) tamamen, 

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM / "Siyasi Haklar ve Ödevler"  hakkında 4 maddesinde değişiklik önerilmiştir. 
Madde 66  (Türk Vatandaşlığı)
Madde 67  (Seçme, seçilme ve siyasi faaliyette bulunma hakkı),
Madde 69  (Siyasi partilerin uyacakları esaslar) 
Madde 74  (Dilekçe hakkı) 

ANAYASA III KISIM / Cumhuriyetin Temel Organları 

BİRİNCİ BÖLÜM / "Yasama"   hakkında  8 maddesinde değişiklik önerilmiştir. 
Madde 76   (Milletvekili seçilme hakkı)
Madde 83   (Yasama dokunulmazlığı) 
Madde 86   (Ödenek ve yolluklar) 
Madde 87   (TBMM'nin görev ve yetkileri/ Genel olarak)  
Madde 89   (Kanunların Cumhurbaşkanınca yayımlanması) 
Madde 90   (Milletlerarası antlaşmaları uygun bulma) 
Madde 94   (Başkanlık Divanı) 
Madde 100 (Meclis soruşturması) 

İKİNCİ BÖLÜM / "Yürütme"   hakkında bir madde değişikliği önerilmiştir. 
Madde 118 ( Milli Güvenlik Kurulu) 

ÜÇÜNÇÜ BÖLÜM / "Yargı"   hakkında  bir madde değişikliği önerilmiştir. 
Madde 149 ( II Yüksek Mahkemeler / A. Anayasa Mahkemesi / 4.Çalışma ve Yargılama usulü) 

ANAYASA VI KISIM / GEÇİCİ HÜKÜMLER hakkında bir madde değişikliği önerilmiştir. 
GEÇİCİ MADDE önerisi Anayasasının 87 inci maddesi ile ilgili olup Anayasanın 14 üncü maddesindeki fiilleri işleyenler hakkında uygulanmayacağı hakkındaki hükümdür. 

Maddesi 38 ise yürürlük maddesidir.