Emekçilerin 
Kurtuluşu
Kendi
Eserleri
Olacaktır.

                 K.MARKS

 

ANKARA PAZARI

YAKUP KEPENEK

Söz, Nâzım'ın

Yarın 15 Ocak, Nâzım Hikmet 'in 100. doğum günü. Bu nedenle sözü Nâzım'ın alması gerekiyor.

Nâzım'ın şiirlerini ilk kez on dört yaşında okuyabildim. Çifteler Köy Enstitüsü'nden dönüştürülen öğretmen okulunun kütüphanesinin alt katında yasak kitaplar arasında İsmail Habib Sevük 'ün, 1930'lardan kalma lise edebiyatı ders kitabı vardı. Kitapta Nâzım'ın üç şiiri yer alıyordu. Çoğu günleri yalınayak geçen çocukluğum nedeniyle olacak, ''Yalınayak'' şiirinden bir başka etkilenmiştim. Yaklaşık otuz yıl sonra bu şiirden yaptığım bir alıntı yüzünden savcılığın hakkımda soruşturma açacağını nereden bilebilirdim?

Nâzım'dan şiir seçimi yapmak kolay değil. Burada, yazılmasına, 1941'de Bursa Hapishanesi'nde başlanan ve ilk basımı İtalya'da ''Panorama Umano'' adıyla 1960'ta yapılan ''Memleketimden İnsan Manzaraları'' ndan, kimi alıntılar yapılıyor. Alıntılar, Nâzım'ın eserlerini bir karınca titizliğiyle yayıma hazırlayan ve 2 Temmuz 1993'te Sıvas'ta Madımak Oteli'nde şeriatçılar tarafından yakılan 37 kişiden biri olan Asım Bezirci 'nin (Cem Yayınevi, 1978) çalışmasından:

''Dün İstanbul'a indim,

dönüşte ne tuhaf şeyler işittim vapurda.

Hepsi paralarını dışarıya kaçırıyormuş,

hem de kimler,

milyonları varmış İsviçre, Amerika bankalarında.

Memleketlerinden korkuyorlar demek.

Demek, kaçmakta akılları fikirleri.

Paraları Hollanda'daymış bazılarının,

Almanlar elkoymuşlar,

ama sonra bizim efendilere cemile olsun diye

yollamışlar Amerika'ya.

Almanya Amerika'yla harbediyor,

ama oradan oraya para gidiyor.

Para: vatansız.

Paraya sahip olan vatanlı mı?

Hem, biraz da vaziyet şöyle gibi:

onlar paranın sahibi değil,

para onların sahibi" (s. 419)

****

Onlar gazete patronlarıydı.

En çok satıyordular.

Yirmi dört saatte bir ilim şöhreti yaratıyordular.

Ve gaz ve değirmen işleri, Krupp fabrikası ve en çok veren

büyük elçiliklerle ilgiliydiler (s.112)

****

Ne kadar çok kayış, kasnak

ne kadar çok volan

ne kadar çok motor

dönüyor, ha babam dönüyor, ha babam dönüyor, dönüyor,

ne kadar çok adam, ne kadar çok adam

işsiz kalırsam, işsiz kalırsam diye düşünüyor (s.18)

****

Bu yazı, daha da uzayıp gider. Doğru olan kaynağından izlemektir. Yalnız çok önemli bir nokta var. Bu yıl, tüm dünyada, Nâzım'a sahip çıkılıyor; ülkemizde ve diğer ülkelerde şiirleri okunuyor; tiyatroları oynanıyor; hakkında TV belgeselleri yayımlanıyor...

Ancak bu ülkeyi yönetenler, ondan korkuyor, bir türlü şu ''Vasiyet'' ini yerine getirmiyor:

Anadolu'da bir köy mezarlığına gömün beni

ve de uyarına gelirse,

tepemde bir çınar olursa

taş maş da istemez hani.

 


Cumhuriyet'ten alınmıştır

 
sayfa başına dön