|
|
Türkiye borca boğuldu
Hükümetin icraatları ve IMF programı, Cumhuriyet tarihinde görülmemiş bir borç ortaya çıkarttı. İlk kez borcun vergi gelirini aşması ile bir rekor kıran hükümet, şimdi de kişi başına düşen borç miktarının kişi başına düşen milli geliri aşmasıyla ikinci bir rekora imza atmış oldu. Dünyada nadir ülkenin borç düzeyi bu seviyede bulunuyor.
Maliye Bakanlığı’nın iç ve dış borçlar konusunda hazırladığı rapor, Türkiye’nin nasıl bir borç batağına battığını gösterdi. Toplam iç ve dış borcun 204.4 milyar doları bulduğu Türkiye’de, kişi başına gelir 2219 dolar düzeyinde kalırken, kişi başına borç ise 2 918 dolara yükseldi.
Kişi başına gelir rakamı 1990 yılında 2682 dolara, kişi başına borç rakamı da 1128 dolara yükseldi. Kişi başına gelir 1995’de 2759 dolar, 2000 yılında ise 2986 dolar oldu. Buna karşılık kişi başına borç 1995’de 1558, 2000’de de 2530 dolar şeklinde tespit edildi. 2000 yılı sonuna kadar kişi başına gelir, sürekli olarak kişi başına borcun üzerinde seyretti.
Yıllar katladı
1980’den bu yana iç ve dış borçlardaki gelişmenin detaylarıyla irdelendiği raporda, bu yılın mayıs ayı itibariyle iç borç stokunun 86 milyar 898 milyon dolara, dış borç stokunun da 117 milyon 538 milyon dolara yükseldiği belirtildi. Rapora göre, 1980 yılında 9 milyar 487 milyon doları iç ve 15 milyar 734 milyon doları dış olmak üzere 25 milyar 221 milyon dolar olan Türkiye’nin toplam borcu, gayri safi milli hasılasının da (GSMH) yüzde 36.88’lik bölümünü oluşturuyordu.
1985 yılında iç ve dış borç toplamı 37 milyar 806 milyon dolara ulaşırken, bunların GSMH’ye oranı yüzde 56.52 olarak gerçekleşti. 1990 yılında toplam stok, 68 milyar 570 milyon dolar, borçların GSMH’ye oranı yüzde 45.48, 1995 yılında toplam stok, 96 milyar 152 milyon dolar, bunun GSMH’ye oranı da yüzde 56.53 olarak belirlendi.
1996 yılından itibaren Türkiye’nin iç ve dış borçları, milyar dolar bazında 3 rakamlarla ifade edilmeye başlandı. Söz konusu yıl ülkenin toplam borcu, 29 milyar 292 milyon doları iç, 79 milyar 207 milyon doları da dış olmak üzere 108 milyar 499 milyon dolar oldu. Borçların GSMH’ ye oranı da yüzde 59.09 olarak hesaplandı.
2000 yılına gelindiğinde iç borçlar 54 milyar 216 milyon dolara, dış borçlar da 119 milyar 664 milyon dolara yükseldi. Böylece toplam borç 183 milyar 880 milyon dolar, bunun GSMH’ye oranı da yüzde 93 düzeyine çıktı.
2001 yılı ise iç ve dış borçların, GSMH’yi de aştığı bir yıl oldu. Bu yılda 84 milyar 857 milyon doları iç ve 115 milyar 74 milyon doları dış olmak üzere 199 milyar 931 milyon dolar olarak saptanan toplam borcun GSMH’ye oranı, yüzde 160.36 olarak belirlendi. 2002’nin Mayıs ayı sonu itibariyle de 204 milyar 436 milyon dolar olan iç ve dış borçların GSMH’ ye oranı yüzde 102.96 olarak tespit edildi.
Evrenselden alınmıştır
|
|
|
