|
|
Yeni Savaşın Düşündürdükleri - 2
Mehmet Tanju AKAD
ABD
savaş makinesi hava desteği ile bir asfalt silindiri veya biçerdöver
gibi eze eze ilerlemeyi düşünüyor. Patton ve MacArthur bunu asla
yapmazlardı. Onların ne yapacaklarını biliyorum ama söylemenin
anlamı yok. Şimdiki generaller asker değil işletmeci
Önem ve anlam
sırasına göre değildir - Savaşın 10. günü yazılmıştır.
1) Amerika Birleşik Devletleri (ABD) yönetimi pusulayı
şaşırmış durumda. Kendi yalanlarının esiri olduğu için manevra alanı
kısıtlanmış. Ne var ki geri dönüşü düşünemez bile. Asya'nın
merkezine yerleşerek Asya ve Avrupa güçlerine karşı mevzi tutma
hedefini bu şekilde sürdürmeye çalışacak.
Öte yandan meşru zeminde olmak için herhangi bir çaba göstermediği
gibi, uluslararası kuruluşları da ezip geçiyor. Bu tutum
uluslararası desteğini gün be gün azaltıyor. Ama ABD kolay pes
etmez. Yeni planlar yapacak, yeni işbirlikçiler bulacak
ve/veya eski işbirlikçileri ile yeni tedbirlere yönelecektir.
2) İsrail seviniyor. Tüm Ortadoğu bir Filistin haline
dönüşüyor. Filistin'de istediğini yapabilir. (İsrail ABD'yi büyük
ölçüde yönlendirilebilir, veya bazı hallerde çıkarlarının
çakıştığına inandırabilir. Onlar yirmi yıldır ABD kamuoyunu bu
savaşa yönlendiriyorlar.)
3) Her geçen gün Iraklıların güveni artıyor. Son günlerde
sınırlı karşı taarruzlar yapmaya başladılar. Pusu ve mayın
tarlalarını Basra-Fao civarında daha çok kullanmış olsalardı
bugün biraz daha avantajlı olurlardı. Keza daha ilk günlerde kuzeyde
Kürtleri biraz sindirmek için niye bir şey yapmadıkları sorulabilir.
Ama Kürtler savaşın sonucunun belirlenmesinde etkili olmayacak.
Saddam kazanırsa onları zaten halleder. Kaybederse, zaten Kürtler
nedeniyle olmayacak. Bu nedenle kuzeyi fazla kaşımaması normal.
Iraklılar strateji oyununu biraz öğrenmişler. Her cepheye
atlamıyorlar.
Tarihten bir örnek: İkinci Balkan Savaşı'nda Bulgarlar tüm güçlerini
Sırp ve Yunanlılara karşı yığdılar. Romen ve Türk ordularının
ilerleyişine karşı önemli girişimlerde bulunmadılar.
4) Amerikan birlikleri yüzlerce kilometreye yayılınca ağırlık
merkezleri kalmadı. Şimdi önemli takviyeler gelinceye kadar nihai
bir taarruz düşünemezler.
5) Anglosaksonlar, özellikle ABD, Montgomery sistemini
kullanıyorlar. Yani manevra değil ateşgücü, veya manevradan çok
ateşgücü (yerine göre). ABD savaş makinesi hava desteği ile bir
asfalt silindiri veya biçerdöver gibi eze eze ilerlemeyi düşünüyor.
Patton ve MacArthur bunu asla yapmazlardı. (Onların ne
yapacaklarını biliyorum ama söylemenin anlamı yok). Şimdiki
generaller asker değil işletmeci.
6) Amerikalılar giderek daha çok sivil öldürüp daha büyük
muhalefet yaratacaklar.
7) Douhet ve Trenchard'ın teorileri, yani
bombardımanla sivil halkın direnme eğiliminin kırılması belki
ellinci kez yanlış çıkıyor. Madrid, Londra, Berlin,
Vietnam en bilinen örnekler. Tam tersine bombardıman direnişi
artırıyor. Tarihte bombardımanla teslim alınan tek kentin Rotterdam
olduğu söylenebilir, ancak onlar bombardıman olmasa da teslim
olacaklardı.
8) ABD savaş makinesi daha da yaygınlaşmış bir savaşta çok
zorlanır. Teknolojiye güvenerek asker sayısını çok azalttılar. Bu
durumda ilerideki tasarımları için daha çok müttefik-işbirlikçi
kazanması gerekirdi.
Ama Birleşmiş Milletler'i (BM) hiçe sayarak, uyduruk
gerekçelere dayanarak, herkesin gözünü korkutarak tam tersini
yapıyor. Eski imparatorluk İngiltere en şaşaalı çağında bile ince
yöntemleri tercih ederdi. Şimdi yeni imparatorluk hiçbir şeyi takmam
diyor. Ama bu kafayla imparatorluk çok zor yapılır.
9) ABD'nin meşruiyeti şüpheli olan yönetimi için tarihten
benzer arayınca, 1936-39 yıllarının Nazi Almanyası geliyor en
yakın örnek olarak. Çekoslovakya'nın işgali, Polonya'ya saldırı vs.
Ama o zaman karşısında hemen dengeleyecek güçler vardı, birkaç yılda
hallettiler. Şimdi daha uzun sürebilir.
Ancak o zaman Almanya içinde Hitler'i dengeleyecek güç yoktu. 1.5
yıl sonraki seçimlerde Bush'u dengeleyecek ve imparatorluğu
başka yollarla, tüm dünyayı karşıya almadan sürdürmek isteyen güçler
etkili olabilir. Yanlız o durumda dahi bütün bu adımların geri
alınacağını düşünmek kolay değil.
10) ABD ve İngiltere şimdi İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra
kendi elleriyle kurdukları sistemin kurumlarını kendi elleriyle
yıkıyorlar. Bu da ilginç. Bu acele niçin. ABD'de bir klik bu kadar
irrasyonel hareketlere nasıl girişir.
İki izahı var. Ya gerçekten aceleleri var ve/veya demokratik
platformları koflaştırmışlar, dengeleyici unsurları sistemin ucuna
itip etkisizleştirmişler (tolerans eşikleri azalmış).
Acele konusu dış ticaret açıklarının karşılıksız dolarla finansmanı
nedeniyle sıkışıp büyük bir krizin eşiğine geldiklerine inanmalarını
akla getiriyor. Yoksa Avrasya güçlerine karşı global hamlelerini
birkaç ay, hatta birkaç yıl sonra yapsalar ne olurdu ki. Bunun için
hem meşru zemin yaratma çabalarını, hem de potansiyel müttefiklerin
bir kısmını yitirdiler.
11) Kendini başkasının yerine koyup düşünürken insan kendi
istediklerine inanmamalı.
12) Tarihten ders çıkarılır. Ama yanlış ders çıkarma doğru
ders çıkarmaktan daha yaygındır. (MTA/NM)
|
|
|
